Jedno od najvećih duhovnih bogatstava koje Srbija čuva nalaze se u manastiru Hopovu na Fruškoj gori – svete mošti Svetog Teodora Tirona. Ove relikvije, koje spadaju među najstarije u našoj zemlji, vekovima su predmet dubokog poštovanja vernika i svedočanstvo burne istorije hrišćanstva na ovim prostorima.
Put svetih moštiju kroz vekove
Prema zapisu jeromonaha Spiridona Jovanovića iz 1780. godine, mošti Svetog Teodora Tirona u Hopovu se pominju još 1555. godine. Njihov put do Srbije bio je dug i čudesan.
Sveti Teodor Tiron bio je sahranjen u crkvi koju je nad njegovim grobom podigla pobožna Evsevija. Međutim, u vreme progona hrišćana, nevernici su njegove mošti izbacili u more. Tri veka kasnije, kada je hrišćanstvo već trijumfovalo, episkop grada Evhaita pronašao ih je i preneo u obnovljenu crkvu.
Vremenom, bogati poklonici iz Vlaške potajno su ih odneli u grad Sibiњ, gde su ostale sakrivene u kući jednog boљara. Nakon njegove smrti, mošti su gotovo pale u zaborav, sve dok ih, prema predanju, nije otkrio srpski drvodelja Radovan Rakić iz okoline Jenopolja. Sanjajući Svetog Teodora, Radovan je, po savetu u snu, otkupio mošti i najpre ih doneo u svoj kraj, a zatim ih predao manastiru Hodošu.
Kada su se po celoj zemlji pročula čudesna isceljenja bolesnika koji su dolazili da se poklone moštima, vlasti su pokušale da ih prisvoje. Da bi ih zaštitili, monasi su ih preneli u manastir Hopovo, gde se i danas čuvaju u ukrašenom ćivotu od orahovine, koji je 1747. godine darovao bogati Bečejac Mihailo Čokić.
Ko je bio Sveti Teodor Tiron?
Sveti Teodor Tiron (grč. „vojnik“) živeo je krajem III i početkom IV veka, u vreme rimskog cara Maksimijana. Bio je mladi vojnik iz pontskog grada Amaseje koji je, iako vojnik carskog puka, odbio da se odrekne hrišćanske vere. Zbog svoje postojanosti i hrabrosti, bio je mučen i spaljen na lomači, čime je postao jedan od prvih velikomučenika hrišćanstva. Njegovo ime „Tiron“ označava „regrut“, jer je bio nov u vojsci, ali ne i u veri.
U pravoslavnoj tradiciji, Sveti Teodor Tiron se poštuje kao zaštitnik vojnika, ali i svih onih koji se bore za istinu i pravednost. Njegov dan se obeležava u prvu subotu Velikog posta – poznat kao Teodorova subota, kada se u crkvama priprema „koljivo“ u njegovu čast.
Mošti kao svedočanstvo vere
Mošti Svetog Teodora Tirona u Hopovu nisu samo relikvija, već i simbol neugasle vere koja je vekovima nadživela ratove, progone i iskušenja. Vernici koji dolaze u Hopovo i danas svedoče o miru i duhovnoj snazi koju osećaju pred ćivotom ovog velikomučenika – svetitelja koji je, iako vojnik, svoj najveći boj dobio verom.